obraz (1.1)
 
obraz (1.2) w telewizorze
 
obraz (1.5)
 
obraz (1.11)
wymowa:
?/i, IPA[ˈɔbras], AS[obras], zjawiska fonetyczne: wygł.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
(1.2) widok na ekranie urządzenia
(1.3) wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia
(1.4) całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
(1.5) książk. film, dzieło filmowe
(1.6) scena rozgrywająca się w wyobraźni lub pamięci
(1.7) teatr. odsłona sztuki, baletu lub przedstawienia operowego[1]
(1.8) inform. cyfrowy zapis obrazu (1.1); zob. też obraz (technika) w Wikipedii
(1.9) inform. dokładna kopia płyty kompaktowej, dysku twardego lub partycji; zob. też obraz (informatyka) w Wikipedii
(1.10) mat. zbiór wartości funkcji dla argumentów z zadanego zbioru; zob. też obraz (matematyka) w Wikipedii
(1.11) fiz. reprezentacja rzeczywistego przedmiotu w punkcie przecięcia promieni świetlnych po przejściu układu optycznego; zob. też obraz (optyka) w Wikipedii
(1.12) st.pol. ograniczenie płaszczyzny naokoło jakiegoś przedmiotu[2]
odmiana:
(1.1-9)
przykłady:
(1.1) Marta powiesiła na ścianie nowy obrazpejzaż górskiej doliny okrytej śniegiem.
(1.2) Porusz anteną, znowu obraz śnieży!
(1.3) Mam już przed oczami obraz całej imprezy; będzie wspaniale!
(1.4) Z opisu w książce wyłania się obraz osoby ponurej i nieprzyjaznej.
(1.5) Kolejny nieudany obraz!” – napisał recenzent po premierze filmu.
(1.6) Paranoiczna wyobraźnia podsunęła jej obraz niechybnej klęski.
(1.8) Stratna kompresja obrazu daje mniejsze pliki, ale kosztem jakości.
(1.9) Obraz twardego dysku pozwala wykonać dowolną liczbę kopii oryginalnych danych.
(1.10) Obrazem przedziału   przez funkcję sinus jest przedział  .
(1.11) Jeżeli promienie po przejściu przez soczewkę tworzą wiązkę rozbieżną, wówczas w miejscu przecięcia się przedłużeń tych promieni powstaje obraz pozorny.
składnia:
(1.3) obraz + D.
(1.10) obraz + D. + przez funkcję B.
kolokacje:
(1.1) malować obraz • galeria / wystawa obrazów • obraz olejny
(1.2) nieostry obraz • obraz śnieży
(1.4) obraz kliniczny choroby
(1.11) obraz rzeczywisty, obraz pozorny
synonimy:
(1.1) malowidło, płótno, malunek
antonimy:
(1.10) przeciwobraz
hiperonimy:
hiponimy:
(1.1) portret, pejzaż, krajobraz, martwa natura, akwarela, olej, grafika
holonimy:
(1.1) pinakoteka
meronimy:
(1.1) blejtram, rama, podobrazie, sygnatura
wyrazy pokrewne:
rzecz. obrazowość ż, obrazkowość ż, obrazkowate nmos, obraźnictwo n, obraźnik mos, podobrazie n, praobraz m, przeobrażenie n, przeobrażanie n, wyobraźnia ż, wyobrażanie n, wyobrażenie n, obrazowanie n, zobrazowywanie n, zobrazowanie n
zdrobn. obrazek m, obrazik m, obrazeczek m
czas. obrazować ndk., zobrazowywać ndk., zobrazować dk., przeobrażanie ndk., przeobrazić dk., wyobrażać ndk., wyobrazić dk.
przym. obrazowy, obrazkowy, obrazkowaty, obrazujący, przeobrażony, wyobrażalny
przysł. obrazowo, obrazkowo
tem. słow. obrazo-
licz. gł. raz
związki frazeologiczne:
obraz nędzy i rozpaczywpatrywać się jak w obrazbył obraz, ale oblazłgadał dziad do obrazu, a obraz doń ani razu / mówił dziad do obrazu, a ten do niego ani razugadać jak do obrazumarzec: czy słoneczny, czy płaczliwy, listopada obraz żywy; zobacz też: przysłowia o obrazieżywy obraz
etymologia:
prasł. *obrazъto, co wyrzezane, wycięte, przedmiot wycięty, wyrzeźbiony; ryty wizerunek, rzeźba, relief; podobizna (t. malowana), kształt, postać < prasł. *obrazitiobciąć, wyciąć, wyrzeźbić < prasł. *raziticiąć, siec, zadawać ciosy, uderzać[3]
(1.5) kalka językowa z ang. picture[4]
uwagi:
tłumaczenia:
(1.5) zobacz listę tłumaczeń w haśle: film
źródła:
  1.   Hasło „obraz” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. A. Danysz, Kilka uwag o temacie „raz”, „Język Polski”, zeszyt 1, 1913, s. 16–23.
  3.   Hasło „obraz” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  4. Andrzej Markowski, Jak dobrze mówić i pisać po polsku, Warszawa 2000.
zapisy w ortografiach alternatywnych:
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) policzek
odmiana:
(1.1) lp obraz, obraza, obrazu, obraz, obrazom, obrazu, obraze; lm obrazi, obraza, obrazima, obraze, obrazima, obrazima, obrazi
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) obraz
odmiana:
(1.1)
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. obrazovka ż, obrazárna ż
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
?/i ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. policzek, lico[1][2]
(1.2) przen. cześć, dobre imię[1]

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) twarz, oblicze[1][2]
(2.2) ranga, godność[1]
odmiana:
(1.1-2) lp obraz; lm obraji
(2.1-2) lp obraz; lm obraze
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
scs. образъ (obrazъ)[2]wygląd, kształt, obraz, wzór, przykład, zwyczaj[3]
uwagi:
zobacz też: Indeks:Rumuński - Fałszywi przyjaciele
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Zdzisław Skarżyński, Mały słownik rumuńsko-polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1963.
  2. 2,0 2,1 2,2   Anna Oczko, Zapożyczenia południowosłowiańskie w języku rumuńskim w XVI i XVII wieku, Kraków 2010, s. 189.
  3. Hasło „образъ” w: Slovník jazyka staroslověnského (Словарь старославянского языка), red. Josef Kurz, Zoe Hauptová, t. II, Československá Akademie Věd (Издательство Санкт-Петербургского университета), Praga (Sankt Petersburg) 1958–1997 (2006), ISBN 5-288-04041-9, s. 484‒486.
zapisy w ortografiach alternatywnych:
образ
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) obraz
odmiana:
(1.1) lm obrazis
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) szt. obraz
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. obrazový, obrázkový
rzecz. zdrobn. obrázok m, obrážtek m
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
 
obraz (1.1)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) anat. twarz[1]
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) lep / grd obraz
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
  1. Nina Snoj, Slovene Dictionary and Phrasebook, str. 73