kamień (język polski)Edytuj

 
kamienie (1.1)
 
kamienie (1.2)
 
kamień (1.3)
 
kamienie (1.4)
 
kamienie (1.5) w go
 
kamień (1.6)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ], AS[kãmʹi ̯ė̃ń], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.nazal.i → j 
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
(1.2) jubil. minerał służący po uprzedniej obróbce do ozdabiania przedmiotów m.in. w jubilerstwie
(1.3) twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.; zob. też kamień kotłowy w Wikipedii
(1.4) med. złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody
(1.5) pionek w niektórych grach planszowych
(1.6) sport. granitowy walec do gry w curling
(1.7) hist. jednostka masy; zob. też kamień (miara) w Wikipedii
(1.8) środ. przestępcze chleb[1]
odmiana:
(1.1-8)
przykłady:
(1.1) Rzucił kamieniem w okno i rozbił je.
składnia:
kolokacje:
(1.1) kamień przydrożnykamień budowlanykamień młyńskikamień nagrobnykamień szlifierski
(1.2) kamień szlachetnykamień półszlachetny
(1.3) kamień w czajniku / kotle
(1.4) kamień nerkowy / moczowy • kamienie żółciowe
synonimy:
(1.1) skała, głaz; reg. śl. kizlok, kiziol
(1.3) nagar, kamień kotłowy
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. kamieniarstwo n, kamieniarz m, kamieniarka ż, kamienica ż, kamienicznik m, kamieniec m, skamienielina ż, kamionka ż, kamica ż, ukamienowanie n
zdrobn. kamyk m, kamyczek m
czas. kamienować ndk., ukamienować dk., skamienieć dk.
przym. kamienny, kamienisty, kamieniarski, skamieniały
przysł. kamiennie
związki frazeologiczne:
bodajbyś się w kamień zamienił! • bodaj się tacy na kamieniu rodzili! • być kamieniem u szyi / być kamieniem młyńskim u szyibyć niewzruszonym jak kamieńbyć twardym jak kamieńbyć z kamieniaciążyć jak kamień u szyiiść jak z kamieniai kamień by się poruszyłjak kamieniem dorzucićjak kamień w wodęjak z kamieniakamienia nie ugryziesz, po ścianie nie wyleziesz, głupiego nie przegadaszkamienie przygniatają sercekamienie tłuckamień filozoficznymieć kamień na sercukamień milowykamień na kamieniu nie zostałnie pozostał kamień na kamieniukamień na miejscu obrastakamień nie człowiekkamień obrazykamień przygniata sercekamień spadł z sercakamień węgielnykamień w wodękląć w żywy kamieńkłaść kamień węgielnykto się nie leni, robi złoto z kamienikto w ciebie kamieniem, ty w niego chlebemnie zostawić kamienia na kamieniuo rzut kamieniemprzepaść jak kamień w wodęprzesiadywać kamieniemrodzić się na kamieniurzucić kamieniemserce z kamieniasiedzieć kamieniemspać jak kamieńspocząć pod kamieniemstać się kamieniem młyńskim u szyi / stać się kamieniem u szyitrafiła kosa na kamieńzdjąć kamień z serca
etymologia:
uwagi:
zob. też kamień w Wikipedii
tłumaczenia:
(1.8) zobacz listę tłumaczeń w haśle: chleb
źródła:
  1. Monika Bąk, Tatiana Kwiatkowska, System wartości i oceny na materiale odzieży i jedzenia w rosyjskim i polskim żargonie przestępczym, w: Лексика подстандарта, t. 2, Современные жаргоны и их описание, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009, s. 115.