adaptować

adaptować (język polski)Edytuj

wymowa:
?/i, IPA[ˌadapˈtɔvaʨ̑], AS[adaptovać], zjawiska fonetyczne: akc. pob.
znaczenia:

czasownik przechodni niedokonany lub dokonany (dk. zaadaptować[1])

(1.1) dostosować/dostosowywać do innego użytku
(1.2) biol. o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
(1.3) dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie

czasownik zwrotny niedokonany adaptować się (dk. adaptować się)

(2.1) przystosować się do nowej sytuacji, nowych warunków
odmiana:
(1.1-3) koniugacja IV
(2.1) koniugacja IV
przykłady:
(1.1) Nasz domek zrobił się dla nas za ciasny, więc adaptowaliśmy strych.
(1.1) Szkoła adaptowała pawilon na halę[2].
(2.1) Tomek z łatwością adaptował się w nowej szkole.
składnia:
adaptować + B. (coś) na B. (coś) / do D. (jakichś funkcji/potrzeb)[3]
kolokacje:
(1.1) adaptować strych / pomieszczenie
(1.3) adaptować tekst na słuchowisko • adaptować powieść na film / do wystawienia na scenie
synonimy:
(2.1) dostosowywać się / dostosować się
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. adaptatorka ż, adaptowanie ż, zaadaptowanie ż, adaptacja ż, adaptator m
czas. zaadaptować dk.
przym. adaptacyjny, adaptatorski
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
  • niektóre źródła uznają strukturę składniową z użyciem przyimka „pod” za błędną[3]
  • nie mylić z: adoptować
tłumaczenia:
źródła:
  1.   Hasło „adaptować” w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Hasło „adoptować” w: Ewa Rudnicka, Marek Zboralski, Praktycznie najlepszy słownik błędów językowych. Słowa, zdania, wyrażenia (tworzenie i stosowanie), Agencja NOMEN, Poznań 2020, ISBN 978-83-959212-0-9, s. 14.
  3. 3,0 3,1 Hasło „adaptacja” w: Ewa Rudnicka, Marek Zboralski, Praktycznie najlepszy słownik błędów językowych. Słowa, zdania, wyrażenia (tworzenie i stosowanie), Agencja NOMEN, Poznań 2020, ISBN 978-83-959212-0-9, s. 13.