Aneks:Język polski - koniugacja I: Różnice pomiędzy wersjami

no, chyba teraz ładnie? mam nadzieję, że nie przypomina zbytnio tabelki z SJP?
m (lit.)
(no, chyba teraz ładnie? mam nadzieję, że nie przypomina zbytnio tabelki z SJP?)
Odmiana czasowników kończących się w bezokoliczniku na ~ać.
 
<table border style="emptytext-cellsalign: show; border: solid 1px;border-collapse:collapsecenter;" border=1>
<tr><th rowspan="2" colspan="2">Forma</th><th colspan="73">Liczba pojedyncza</th><th colspan="63">Liczba mnoga</th></tr>
<tr><th>1 os. m</th><thwidth="12%">1 os. f</th><th>2 os. m</th><thwidth="12%">2 os. f</th><th>3 os. m</th><thwidth="12%">3 os. f</th><th>3 os. n</th>
<th>1 os. m</th><thwidth="12%">1 os. nm</th><th>2 os. m</th><thwidth="12%">2 os. nm</th><th>3 os. m</th><thwidth="12%">3 os. nm</th></tr>
<tr><td colspan="2">Bezokolicznik</td><td colspan="13">~ać<br /><small>czytać</small></td></tr>
<tr><td colspan="2">Czas teraźniejszy (ndok.) lub przyszły prosty* (dok.)</td><td colspan="2">~am<br /><small>czytam</small></td><td colspan="2">~asz<br /><small>czytasz</small></td><td colspan="3">~a<br /><small>czyta</small></td><td colspan="2">~amy<br /><small>czytamy</small></td><td colspan="2">~acie<br /><small>czytacie</small></td><td colspan="2">~ają<br /><small>czytają</small></td></tr>
 
<tr><td>Czas przeszły</td><td>~ałem<br /><small>czytałem</small></td><td>~ałam<br /><small>czytałam</small></td><td>~ałeś<br /><small>czytałeś</small></td><td>~ałaś<br /><small>czytałaś</small></td><td>~ał<br /><small>czytał</small></td><td>~ała<br /><small>czytała</small></td><td>~ało<br /><small>czytało</small></td><td>~aliśmy<br /><small>czytaliśmy</small></td><td>~ałyśmy<br /><small>czytałyśmy</small></td><td>~aliście<br /><small>czytaliście</small></td><td>~ałyście<br /><small>czytałyście</small></td><td>~ali<br /><small>czytali</small></td><td>~ały<br /><small>czytały</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad czasu przeszlego, rodzaj meski i męskoosob. -->
<tr><td>Forma bezosobowa czasu przeszłego</td><td colspan="13">~ano<br /><small>czytano</small></td></tr>
<tr><td rowspan="3">TrybCzas rozkazującyprzeszły</td><td colspan="2">-''m''</td><td colspan="2">~ajałem<br /><small>czytajczytałem</small></td><td>~ałeś<br colspan="3"/><small>czytałeś</small>-</td><td colspan="2">~ajmy<br /><small>czytajmyczytał</small></td><td> colspan="2"~aliśmy<br /><small>czytaliśmy</small></td><td>~ajciealiście<br /><small>czytajcieczytaliście</small></td><td>~ali<br colspan="2"/><small>czytali</small>-</td></tr>
<!-- pierwszy rzad czasu przeszlego, rodzaj żeński -->
<tr><td>Tryb przypuszczający</td><td>~ałbym<br /><small>czytałbym</small></td><td>~ałabym<br /><small>czytałabym</small></td><td>~ałbyś<br /><small>czytałbyś</small></td><td>~ałabyś<br /><small>czytałabyś</small></td><td>~ałby<br /><small>czytałby</small></td><td>~ałaby<br /><small>czytałaby</small></td><td>~ałoby<br /><small>czytałoby</small></td><td>~alibyśmy<br /><small>czytalibyśmy</small></td><td>~ałybyśmy<br /><small>czytałybyśmy</small></td><td>~alibyście<br /><small>czytalibyście</small></td><td>~ałybyście<br /><small>czytałybyście</small></td><td>~aliby<br /><small>czytaliby</small></td><td>~ałyby<br /><small>czytałyby</small></td></tr>
<tr><td>Imiesłów przymiotnikowy czynny''f''</td><td colspan="13">''m'' ~ający; ''f''ałam<br /><small>czytałam</small></td><td>~ająca; ''n''ałaś<br /><small>czytałaś</small></td><td>~ające;ała<br ''lm/><small>czytała</small></td><td m''rowspan="2"> ~ający; ''lm nm'' ~ająceałyśmy<br /><small>czytającyczytałyśmy</small>;</td><td rowspan="2">~ałyście<br /><small>czytającaczytałyście</small>;</td><td rowspan="2">~ały<br /><small>czytająceczytały</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad czasu przeszlego, rodzaj nijaki -->
<tr><td>Imiesłów przymiotnikowy bierny</td><td colspan="13">''m'' ~any; ''f'' ~ana; ''n'' ~ane; ''lm m'' ~ani; ''lm nm'' ~ane<br /><small>czytany</small>; <small>czytana</small>; <small>czytane</small>; <small>czytani</small></td></tr>
<tr><td>Imiesłów przysłówkowy współczesny''n''</td><td>-</td><td>-</td><td colspan="13">~ającało<br /><small>czytającczytało</small></td></tr>
<!-- koniec czasu przeszlego -->
<tr><td>Imiesłów przysłówkowy uprzedni</td><td colspan="13">~awszy<br /><small>'''prze'''czytawszy</small></td></tr>
 
<tr><td colspan="2">Forma bezosobowa czasu przeszłego</td><td colspan="6">~ano<br /><small>czytano</small></td></tr>
<tr><td colspan="2">Tryb rozkazujący</td><td>-</td><td>~aj<br /><small>czytaj</small></td><td>-</td><td>~ajmy<br /><small>czytajmy</small></td><td>~ajcie<br /><small>czytajcie</small></td><td>-</td></tr>
 
<!-- pierwszy rzad trybu przyp., rodzaj meski i męskoosob. -->
<tr><td rowspan="3">Tryb przypuszczający</td><td>''m''</td><td>~ałbym<br /><small>czytałbym</small></td><td>~ałbyś<br /><small>czytałbyś</small></td><td>~ałby<br /><small>czytałby</small></td><td> ~alibyśmy<br /><small>czytalibyśmy</small></td><td>~alibyście<br /><small>czytalibyście</small></td><td>~aliby<br /><small>czytaliby</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad trybu przyp., rodzaj żeński -->
<tr><td>''f''</td><td>~ałabym<br /><small>czytałabym</small></td><td>~ałabyś<br /><small>czytałabyś</small></td><td>~ałaby<br /><small>czytałaby</small></td><td rowspan="2"> ~ałybyśmy<br /><small>czytałybyśmy</small></td><td rowspan="2">~ałybyście<br /><small>czytałybyście</small></td><td rowspan="2">~ałyby<br /><small>czytałyby</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad trybu przyp., rodzaj nijaki -->
<tr><td>''n''</td><td>-</td><td>-</td><td>~ałoby<br /><small>czytałoby</small></td></tr>
<!-- koniec trybu przypuszcz. -->
 
<!-- imieslowy przym. czynne -->
<tr><td rowspan="3">Imiesłów przymiotnikowy czynny</td><td>''m''</td><td colspan="6">~ający<br /><small>czytający</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad imieslowów, rodzaj żeński -->
<tr><td>''f''</td><td colspan="3">~ająca<br /><small>czytająca</small></td><td rowspan="2" colspan="3"> ~ające<br /><small>czytające</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad imieslowów, rodzaj nijaki -->
<tr><td>''n''</td><td>-</td><td>-</td><td>~ające<br /><small>czytające</small></td></tr>
<!-- koniec imieslowów przym. czyn. -->
 
<!-- imieslowy przym. bierne -->
<tr><td rowspan="3">Imiesłów przymiotnikowy bierny (ndok.) lub imiesłów przymiotnikowy przeszły (dok.)</td><td>''m''</td><td colspan="3">~any<br /><small>czytany</small></td><td colspan="3">~ani<br /><small>czytani</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad imieslowów biernych, rodzaj żeński -->
<tr><td>''f''</td><td colspan="3">~ana<br /><small>czytana</small></td><td rowspan="2" colspan="3"> ~ane<br /><small>czytające</small></td></tr>
<!-- pierwszy rzad imieslowów biernych, rodzaj nijaki -->
<tr><td>''n''</td><td>-</td><td>-</td><td>~ane<br /><small>czytane</small></td></tr>
<!-- koniec imieslowów przym. biernych -->
 
<tr><td colspan="2">Imiesłów przysłówkowy współczesny</td><td colspan="6">~ając<br /><small>czytając</small></td></tr>
<tr><td colspan="2">Imiesłów przysłówkowy uprzedni (dok.)</td><td colspan="6">~awszy<br /><small>przeczytawszy</small></td></tr>
<tr><td colspan="2">Rzeczownik odczasownikowy</td><td colspan="6">~anie<br /><small>czytanie</small></td></tr>
 
</table>
 
<nowiki>*</nowiki> - Czasowniki niedokonane tworzą czas przyszły złożony przez użycie odpowiedniej formy czasownika ''[[być]]'' w czasie przyszłym i swojej odpowiedniej formy czasu przeszłego w 3 osobie ("będę czytał", "będę czytała", "będziesz czytał" itd.) lub przez użycie odpowiedniej formy czasownika ''[[być]]'' w czasie przyszłym i bezokolicznika ("będę czytać", "będziesz czytać" itd.). Czasowniki dokonane nie tworzą czasu teraźniejszego.
----
 
Skróty: "dok." - forma występuje dla czasowników dokonanych; "ndok." - forma występuje dla czasowników niedokonanych; "''m''" - rodzaj męski; "''f''" - rodzaj żeński; "''n''" - rodzaj nijaki.
Druga propozycja:
 
'''Wyjaśnienie''': w języku polskim, w liczbie mnogiej, występują dwa rodzaje: rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy. Dla zachowania przejrzystości tabelki, formy czasowników tych osób zostały przypisane do rzędu rodzaju męskiego liczby pojedynczej (rodzaj męskoosobowy) oraz do rzędu rodzajów żeńskiego i nijakiego (rodzaj niemęskoosobowy).
----
 
----
==Bezokolicznik==
: ~ać ''czyt|ać''
==Czas teraźniejszy/przyszły prosty==
Czas teraźniejszy czasowników niedokonanych i czas przyszły czasowników dokonanych odmieniają się według zasady:
===Liczba pojedyncza===
:1 osoba: ~am ''czytam''
:2 osoba: ~asz ''czytasz''
:3 osoba: ~a ''czyta''
===Liczba mnoga===
:1 osoba: ~amy ''czytamy''
:2 osoba: ~acie ''czytacie''
:3 osoba: ~ają ''czytają''
Czasowniki niedokonane tworzą czas przyszły złożony przy użyciu czasownika [[być]] w czasie przyszłym i swojego [[#bezokolicznik|bezokolicznika]] ("będę czytać") lub przy użyciu [[być]] w czasie przyszłym i swojej formy [[#czas przeszły|czasu przeszłego]] ("będę czytał", "będę czytała").
==Czas przeszły==
===Liczba pojedyncza===
:1 osoba m: ~ałem ''czytałem''
:1 osoba f: ~ałam ''czytałam''
:2 osoba m: ~ałeś ''czytałeś''
:2 osoba f: ~ałaś ''czytałaś''
:3 osoba m: ~ał ''czytał''
:3 osoba f: ~ała ''czytała''
:3 osoba n: ~ało ''czytało''
===Liczba mnoga===
:1 osoba m: ~aliśmy ''czytaliśmy''
:1 osoba nm: ~ałyśmy ''czytałyśmy''
:2 osoba m: ~aliście ''czytaliście''
:2 osoba nm: ~ałyście ''czytałyście''
:3 osoba m: ~ali ''czytali''
:3 osoba nm: ~ały ''czytały''
===Forma bezosobowa===
: ~ano ''czytano''
==Tryb rozkazujący==
===Liczba pojedyncza===
:2 osoba: ~aj ''czytaj''
:3 osoba: niech ~a ''niech czyta''
===Liczba mnoga===
:1 osoba: ~ajmy ''czytajmy''
:2 osoba: ~ajcie ''czytajcie''
:3 osoba: niech ~aję ''niech czytają''
==Tryb przypuszczający==
===Liczba pojedyncza===
:1 osoba m: ~ałbym ''czytałbym''
:1 osoba f: ~ałabyś ''czytałabym''
:2 osoba m: ~ałbyś ''czytałbyś''
:2 osoba f: ~ałabyś ''czytałabyś''
:3 osoba m: ~ałby ''czytałby''
:3 osoba f: ~ałaby ''czytałaby''
:3 osoba n: ~ałoby ''czytałoby''
===Liczba mnoga===
:1 osoba m: ~alibyśmy ''czytalibyśmy''
:1 osoba nm: ~ałybyśmy ''czytałybyśmy''
:2 osoba m: ~alibyście ''czytalibyście''
:2 osoba nm: ~ałybyście ''czytałybyście''
:3 osoba m: ~aliby ''czytaliby''
:3 osoba nm: ~ałyby ''czytałyby''
==Imiesłowy==
===Imiesłów przymiotnikowy czynny===
:rodzaj męski: ~ający ''czytający''
:rodzaj żeński: ~ająca ''czytająca''
:rodzaj nijaki: ~ające ''czytające''
:rodzaj męskoosobowy: ~ający ''czytający''
:rodzaj niemęskoosobowy: ~ające ''czytające''
===Imiesłów przymiotnikowy bierny lub uprzedni===
Czasowniki dokonane tworzą imiesłów przymiotnikowy uprzedni, a czasowniki niedokonane - bierny, za pomocą poniższej odmiany:
:rodzaj męski: ~any ''czytany''
:rodzaj żeński: ~ana ''czytana''
:rodzaj nijaki: ~ane ''czytane''
:rodzaj męskoosobowy: ~ani ''czytani''
:rodzaj niemęskoosobowy: ~ane ''czytane''
 
Wyjaśnienia na dole tabelki można umieścić w przestrzeni nazw (tak się to nazywa?) MediaWiki. [[Wikipedysta:Szwejk|Szwejk]] 19:01, 14 maj 2004 (CEST)
===Imiesłów przysłówkowy czynny (czasowniki niedokonane)===
:~ając ''czytając''
===Imiesłów przysłówkowy uprzedni (czasowniki dokonane)===
:~awszy ''przeczytawszy''
==Forma rzeczownika odczasownikowego==
: ~anie ''[[czytanie]]''
9233

edycje