Podobna pisownia Podobna pisownia: mikołajMikołȧj

Mikołaj (język polski)Edytuj

wymowa:
IPA[mʲiˈkɔwaj], AS[mʹikou̯ai ̯], zjawiska fonetyczne: zmięk. ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię męskie; zob. też Mikołaj w Wikipedii
(1.2) rel. Święty Mikołaj
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Mam na imię Mikołaj i jestem kuratorem z podwarszawskiej miejscowości.
(1.1) Mikołaj Kopernik był wybitnym astronomem, który wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię, (…).
(1.1) W Kościele katolickim na 6 grudnia przypada wspomnienie św. Mikołaja z Myry, patrona dzieci, ubogich, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, panien pragnących wyjść za mąż, uczonych i studentów.
(1.1) Mikołajowie dzień swego patrona, czyli imieniny, obchodzą 6 grudnia, a także 10 września.
składnia:
kolokacje:
(1.1) Święty Mikołajpan Mikołaj • brat / kuzyn / wujek / dziadek Mikołaj • mężczyzna imieniem (o imieniu) Mikołaj • święty / błogosławiony Mikołaj • mieć na imię / nosić imię / używać imienia Mikołaj • dać na imię / nadać imię / ochrzcić imieniem Mikołaj • otrzymać / dostać / przybrać imię Mikołaj • dzień imienin / imieniny Mikołaja • na Mikołaja (o dniu)
synonimy:
(1.1) zdrobn. Mikołajek, Kola, Mikuś, Mikosz; st.pol. Mikuła
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) imię
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. Mikołajowa ż, Mikołajówna ż, Mikołajostwo lm mos, mikołaj mos/mrz, mikołajek mos/mzw, mikołajka ż, mikołajki lm nmos, Mikołajki nmos, Mikołajów mrz, Mikołajówka ż, Mikołajew mrz, Mikołów mrz, mikołajowość ż, mikołajkowość ż, mikołajczykowskość ż, mikołajskość ż
zdrobn. Mikołajek mos, Kola mos, Mikuś mos, Mikosz mos
st.pol. Mikuła mos, Micek mos[3], Mik[3]
forma żeńska Mikołajka ż[4]
przym. Mikołajowy, Mikołajkowy, mikołajowy, mikołajkowy, mikołajski, mikołajecki, mikołajczykowski
przysł. mikołajsko, mikołajczykowsko
związki frazeologiczne:
przysłowia: bieda w kraju, Mikołajujeśli święty Mikołaj lodu nie roztopi, długo będą w ręce chuchać chłopina Mikołaja porzuć wóz, a zaprzęż saniena świętego Mikołaja ciekawość się podwaja: panny patrzą pod poduszki czy tam nie ma jakiej duszki, a chłopczyki wprzód macają, jaki towar dla się mająna świętego Mikołaja czeka dzieciąt cała zgraja: da posłusznym ciasteczko, złych przekropi rózeczkąna święty Mikołaj do butów wołajna święty Mikołaj dziewki z karczmy wywołaj / święty Mikołaj dziewki z karczmy wywołana święty Mikołaj radość dookołaświęty Mikołaj rządzi wilkami
etymologia:
(1.1) łac. Nicolaus < gr. Νικόλαος (Nikolaos)[5] < gr. νίκη + λαός (nike + laos)[5]zwycięstwo + lud
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Imiona
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: Święty Mikołaj
źródła:
  1.   Hasło Mikołaj w: Zygmunt Saloni, Włodzimierz Gruszczyński, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Danuta Skowrońska, Słownik gramatyczny języka polskiego — wersja online.
  2.   Porada „imiona w liczbie mnogiej” w: Poradnia językowa PWN.
  3. 3,0 3,1 Jan Czubek, O apercepcji językowej, „Poradnik Językowy” nr 3/1902, s. 33.
  4. Mikołajka w: Rada Języka Polskiego.
  5. 5,0 5,1 Hasło Mikołaj w: Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa, Rytm, 2003, ISBN 83-7399-022-4.