פֿרייען

פֿרייען (jidysz)Edytuj

transliteracja:
YIVO: freyen; polska: frejen
wymowa:
IPA/ˈfʀɛjɛn/; IPA[ˈfʀɛɪ̯ən]
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) cieszyć, radować, weselić

czasownik zwrotny

(2.1) פֿרייען זיךcieszyć się, radować się, weselić się, być zadowolonym
odmiana:
(1-2) lp איך פֿריי, דו פֿרייסט, ער / זי / עס פֿרייט ‖ lm מיר פֿרייען, איר פֿרייט, זיי פֿרייען ‖ fp האָבן + געפֿרייט
przykłady:
(1.1) עס פֿרייט מיך זייער.‏ → To mnie bardzo cieszy. / Bardzo się cieszę. / t. Bardzo mi miło[1].
(1.1) נאַטירלעך, האָט דער אַפּטייקער געזאָגט, אַז עס וועט אים זייער פֿרייען, וואָס זײַן זונס חבֿר וועט בײַ זיי האַלטן פּסח.‏ → Naturalnie, aptekarz powiedział, że bardzo go ucieszy, przyjaciel jego syna będzie u nich obchodził Pesach[2].
(2.1) מיר פֿײַערן אונדזער טריומף, מיר פֿרייען זיך מיט אונדזער יום־טובֿ!‏ → Fetujemy swój triumf, radujemy się naszym świętem![3]
składnia:
(2.1) פֿרייען זיך מיטcieszyć się z + D. (kogoś, czegoś), radować się + N. (kimś, czymś)
kolokacje:
synonimy:
(1.1) דערפֿרייען
(2.1) דערפֿרייען זיך, האָבן הנאה, יובלען
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. פֿרייד, פֿריילעכס, פֿריילעכקייט
czas. דערפֿרייען
przym. פֿריידיק, פֿריילעך
przysł. פֿריידיק, פֿריילעך
związki frazeologiczne:
אַז דער שׂונא פֿאַלט, טאָר מען זיך ניט פֿרייעןnie śmiej się, dziadku, z czyjegoś wypadku[4]
etymologia:
śwn. vröuwen, por. niem. freuen
uwagi:
źródła:
  1.   Дмитрий Владимирович Тищенко, Идиш-русский словарь, Арт Економі, Kijów 2012 (2019), ISBN 978-617-7289-86-8.
  2. שלום־עליכם (Szolem-Alejchem): אין שטורעם (In szturem).
  3. שלום־עליכם (Szolem-Alejchem): אין שטורעם (In szturem).
  4.   Аляксандар Астравух, Ідыш-беларускі слоўнік, Медисонт, Mińsk 2008, ISBN 978-985-6530-86-2.