דאַרפֿן

דאַרפֿן (jidysz)Edytuj

transliteracja:
YIVO: darfn; polska: darfn
wymowa:
IPA/ˈdaʀfn/; IPA[ˈdaʀfn̩]
znaczenia:

czasownik modalny

(1.1) … wskazujący powinność: być zobowiązanym, mieć obowiązek, musieć, mieć (coś zrobić), powinien, trzeba, należy
(1.2) … wskazujący prawdopodobieństwo: powinien, prawdopodobnie, przypuszczalnie, zapewne, pewnie

czasownik przechodni

(2.1) potrzebować, wymagać

czasownik nieprzechodni

(3.1) ze wskazaniem miejsca: musieć się udać / iść / … (dokądś)
odmiana:
(1-3) lp איך דאַרף, דו דאַרפֿסט, ער / זי / עס דאַרףlm מיר דאַרפֿן, איר דאַרפֿט, זיי דאַרפֿן ‖ fp האָבן + געדאַרפֿט
przykłady:
(1.1) ער דאָרף אַרבעטן.‏ → On powinien / musi / ma pracować.
(1.1) וווּ מע דאַרף האָבן מוח, העלפֿט ניט קיין כּוח.‏ → Gdzie trzeba mieć rozum, tam nie pomoże siła.[1]
(1.1) זיי דאַרפֿן קומען.‏ → Oni powinni przyjść (= zobowiązani przyjść).
(1.2) זיי דאַרפֿן קומען.‏ → Oni powinni przyjść (= prawdopodobnie / zapewne przyjdą).
(2.1) איך דאַרף געלט.‏ → Potrzebuję pieniędzy.
(2.1) צו וואָס דאַרף מען דאָס?‏ → Do czego to jest potrzebne?, Czemu to ma służyć?[2][3]
(3.1) דו דאַרפֿסט צום דאָקטער.‏ → Musisz iść do lekarza.[3]
składnia:
(2.1) דאַרפֿן צוpotrzebować do + D.
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
וואָס דאַרפֿט איר מער?‏ → co więcej, mało tego
etymologia:
śwn. durfen, por. niem. dürfen[4]
uwagi:
źródła:
  1.   Hasło דארפן w: Борис Вайнблат, Идиш-русский словарь, s. 242, 2008.
  2.   Yitskhok Niborski, Bernard Vaisbrot, Dictionnaire yiddish-français, s. 205, Paryż, Bibliothèque Medem, 2002, ISBN 2951137273.
  3. 3,0 3,1   Дмитрий Владимирович Тищенко, Идиш-русский словарь, Kijów, Арт Економі, 2012 (2019), ISBN 978-617-7289-86-8.
  4.   Hasło dürfen w: Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften.